логоFacebookTwitterYouTubeeMail



 


К
ултот во ранохристијанскиот период претставува спонтано почитување на жртвите за Христовата вера и се изразува преку нивно јавно народно почитување. Во македонската христијанската традиција многу почитуван е култот на светите 15 Тивериополски свештеномачеици.

Податоци за нив добивме од "Житието на светите Петнесет Тивериополски свештеномаченици", напишано од охридсиот архиепископ, Теофилакт Охридски (крај на XI век-почеток на XII век). Тие се спомнуваат и во Охридското глаголско евангелие од крајот на X и почетoкот на XI век.

Страдањата на четворица од Тивериополските маченици Тимотеј, Комасиј, Евсевиј и Теодор започнале во Никеја, Мала Азија. Тие биле прогонувани од страна на римскиот цар, Јулијан Апостата (Отпадник) (361-363), кој вршел прогонување христијаните и враќање на паганската традиција. Поради тоа, тие пребегале од Никеја во Солун, па во Тивериопол, денешна Струмица. Во Тивериопол им се придружиле другите единаесет маченици (презвитерите - Петар, Јован, Сергиј, Теодор и Никифор; ѓнаконите - Василиј и Тома; монасите - Еротеј, Даниил и Харитон; и војникот Сократ). Тие го ширеле христијанството и поради тоа биле погубени од страна на Валент и Филип, Јулијанови началници во Солун, на 28 ноември 362 г. стар стил (11 декември нов стил). Нивните тела биле погребани во доцно-античката некропола, во оделени ковчези и со натписот над нив. Најстар објект овде е ранохристијанската базилика, која била трикорабна и подигната во V век, чиј под е украсен со полихромен мозаик на кој е претставен крст. Таа била подигната врз гробовите на св. 15 Тивериополски свештеномаченици. Најверојатно во VI  век, во времето на Јустија Јустијан (527-565) бил изграден крстовиден рам мартиуриум, врз рушевините од базиликата, но овој храм ќе биде уништен за време на аваро – словенската инвазија (крај на VI - почеток на VII век). Во времето на бугарскиот кнез, Борис (852 - 889) била изградена нова крстовидна црква врз рушевините на стариот храм, каде е пронајдена најстарата фреска во Македонија со портретот на св. 15 Тивериополски свештеноченици. Во Брегалница била изградена катедрална црква, каде биле пренесени моштите на Тимотеј, Комасиј, Евсевиј на 28 август во времето на кнезот Борис (852-889). Во времето на бугарскиот цар, Симеон (893- 927) биле пренесени и моштите на Теодор и Сократ. Значи, биле пренесени моштите  на четворицата маченици од, Никеја и војникот Сократ, што укажува на тоа дека месното население ги дале миштите на мачениците, кои не биле од струмичкиот крај, а ги задржале моштите на мачениците, кои потекнувале од овој крај.

Раката на Петар била однесена како реликвија во Солун, а денес се наоѓа во Кукуш.


Храмот се споменува и во Грамотата на српскиот крал, Стефан Душан од 1348 - 1352 г. со кој се подарува на манастирот "Св. Архангел Михаил и Гаврил" кај Призрен. Крстовидната црква била разрушена, во османлискиот период, за да во 1972 г. ф пронајдат нејзините темили. Во 1921 г. била изградена мала капела; а во 1974 г. била подигната нова црква, посветена на св. 15 Тивериополски свештеномаченици. Светите 15 Тивериополски свештеномаченици на градот Струмица, со одлука на Општина Струмица од 1997 година.



  Посети: {moshits}



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Септември 03, 2021
Default Image

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово
Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 3105
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 2942
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Митрополит Струмички Наум: Свети Климент Охридски (08.08.2022)

Но, што значи тоа дека некој ќе влезе и ќе излезе и дека пасиште ќе најде?Тргнувајќи секогаш од персоналното начело на македонско-светогорската исихастичка школа (наспроти антиохиската историска и александриската алегориска...

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

Митрополит Струмички Наум: Свети Пророк Илија (01.08.2022 15:58)

 Вистинскиот, пак, Божји пророк, што и да направи, тешко ќе ги отвори кон милост суетните срца на самонаречените духовни величини: „Зашто дојде Јован Крстител, кој ниту леб јаде, ниту вино...

БEСEДА  за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

БEСEДА за пoтрeбата за пoвтoрувањe и пoвтoрувањe

Oрачoт oра вo нивата. Зарeм нe ја пoвтoрува oрачoт сeкoја минута истата рабoта? Какo инаку би ја изoрал нивата, акo oд утрo дo мрак нe длаби бразда дo бразда?Патникoт чeкoри...

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Исцеление на демонизираниот човек во Гадара

Евангелието е еден вид огледало, во кое се огледуваме себеси, и гледајќи се во него, се дотеруваме внатрешно. Како што секоја куќа има огледало, така треба секоја куќа да има...

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

Протоереј ставрофор Глигор Дамјановски: СВЕТИ БЕСРЕБРЕНИЦИ И ЧУДОТВОРЦИ КОЗМА И ДАМЈАН (обновено)

 Бидејќи имале силна и непоколеблива вера, Божјата благодат делувала врз сите луѓе коишто им се обраќале за помош. Колку што лекувале со разните треви, толку повеќе Бог, поради нивниот свет...

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

Митрополит Струмички Наум: Светите Апостоли (11.07.2022 20:30)

   Петар Му се обраќа на Господ како прв меѓу еднаквите по чест, кој во тој момент ги изразува и сведочи верата и опитот на сите Апостоли, а не само својата...

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Митрополит Струмички Наум: Свети Наум Охридски (02.07.2022 )

Согласно опитот на сите Свети, единствен темел на вистинскиот духовен живот во Црквата е вистинската вера. Вистинска вера може да биде само една. Учеството во вистинската вера во Црквата истовремено...

БEСEДА  за угледувањe на мравкитe

БEСEДА за угледувањe на мравкитe

Вoлјата на Твoрeцoт, Кoј нè испратил вo oвoј свeт e да твoримe дoдeка смe вo свeтoт. Самиoт Гoспoд Исус запoвeда: Твoрeтe, стражарeтe! Oн ги фали oниe кoи ги умнoжуваат дадeнитe...

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

Архиепископ Антинојски Пантелејмон: За љубовта

 Ако на пример, ние не ги надминеме границите на секојдневнието, ако не ги надминеме своите слабости, тогаш на кој начин нашата христијанска љубов се разликува од другите? Ако ги љубиме...

« »