ПРЕДГОВОР

Гледајќи како во нашето време „гревот стана мода", блаженоупокоениот старец Пајсиј посебноја нагласуваше неопходноста од покајанието и исповедта, што особено е забележително во последната глава одтретиоттом. „Покајанието и исповедта денес се потребни повеќе од се за ѓаволот да биде лишен од правата што му ги дале луѓето, а врз основа на кои тој го растура светот", ни говореше старецот.
Многу луѓе со помош на старецот првпат пристапиле кон светата тајна исповед и го смениле својот живот; тие се трудат како трудољубиви Божји деца и уште сега како да живеат во рајот. „Сите луѓе се многу добри", со радост ни говореше старецот. „Се уште не ми се има случено некого да го посоветувам да се исповеда, а тој да не го направи тоа". Без сомневање, за ова придонесувала и големата љубов на старецот што ги менувала неговите соговорници, преобразувајќи ја неплодната земја /на нивните души/ во плодна.
Во овој треттом, кој се издаде по молитвите и благословот на нашиот нов архипастир, преосветениот митрополит Касандриски, г.г. Никодим, собрани се теми што можат да му помогнат на измачениот човек од гревот да стекне „грижа по Бога" и да започне духовна борба за да се ослободи од јаремот /на гревот/. Живеејќи во покајание, христијанинот ќе може да го слече од себе стариот човек, кој, како што рече еднаш старецот, „е лош закупник во нас, а за да си замине, треба да му ја урнеме куќата и да започнеме со ѕидање на ново здание, нов човек".
Според светите отци, почеток на гревот е - лошата помисла. Поради тоа првиот дел од овој том го составивме од изборот на поуките од старецот што се однесуваат на помислите. „Помислите се показател за нашата духовна состојба", говореше старецот. Добрата помисла има голема сила, таа духовно го менува човекот. Спротивно на тоа, лошата помисла го мачи. Кога човекот ќе ги отфрли лошите помисли и ќе почне да негува добри, умот и срцето му се очистуваат, а Божјата благодат почнува да живее во него.
Во вториот дел од книгата се зборува за тоа дека човекот што трпи неправди и што кон нив се однесува на духовен начин, прима од Бога голем благослов. Оваа вистина често им е непозната дури и на луѓето кои се трудат да живеат духовно; тие се оправдуваат самите себеси и доаѓаат до тоа да „создаваат некое свое евангелие". Така се оддалечуваат од Бога зашто човечката правда нема никаква врска со духовниот живот. Ако сакаме да се ородиме со Христа, треба да стекнеме божествена правда што „во себе носи трудољубивост, благородност, пожртвуваност".

 Во третиот дел од книгата се зборува за гревот. Човечкиот овоземен живот преку гревот станува пекол, додека со помош на духовната борба може да се претвори во рај. Ако човекот сака да „излезе од темнината на гревот", треба да ја испитува својата совест - тој „прв божествен закон" што му го дал Бог - и смирено да ги признава своите грешки. Тоа ќе го доведе до покајание, до она „ракоделие што нема крај", а во душата ќе му внесе божествена утеха.
Во четвртиот дел се нагласува како силите на темнината што делуваат преку своите орудија - бајачите, опрелестените и на нив сличните - и кои во суштина немаат никаква моќ, стануваат моќни тогаш кога човекот самиот ќе им даде право над себе поради некој сериозен грев, со што и потпаѓа под демонско влијание. За да се ослободи одтоа влијание, потребно е да сфати во што погрешил, да се покае, да се исповеда и да стане совесен член на Црквата.
На крајот, во петтиот дел, старецот истакнува дека светата тајна исповед е неопходна за прошка на гревовите, а за да може христијанинот безбедно да чекори низ духовниот живот, потребно е да има духовен раководител. Се прави јасна разлика помеѓу областа на дејствување на психијатрите и дејствувањето на духовникот - а што често се меша во наше време - и се наведуваат сопствените искуства на старецот, кои ги стекнал духовно дејствувајќи на човечките души.
Старецот, како и секогаш, содржајно одговара на одредени прашања што му биле поставувани, притоа не правејќи систематска анализа и без да ја исцрпува темата за кја станува збор. Целта му била да им помогне на душите да се спасат: „Спасението на душата за мене е утеха и радост", знаеше да рече старецот. Го говорел она што, во секој поединечен случај, забележувал дека може да му помогне на еден човек во борбата, давајќи му ги неопходните „духовни витамини" и секогаш наведувајќи некој соодветен пример. Старецот веруваше дека примерите многу помагаат. Умееше да каже: „Би сакал нешто да напишам, но немам време за тоа - за некои луѓе кои честито го проживеаја својотживот, за некои девојки и момчиња, како и за некои семејни луѓе кои живееја свет живот. Таквите добри примери ги изобличуваат оние кои од гревот направија мода. Со изобличувањето на злото често ништо не се постигнува. Но со упатувањето кон добро, злото се изобличува само по себе".
И покрај тоа што прашањата, како што е познато, ги поставувале монахињите, и покрај тоа што старецот им се обраќал на нив, одговорите се однесуваат на секој човек кој се подвизува или сака да се подвизува „со добар подвиг". Во едно од писмата старецот го пишува, на себе својствен начин, она на што укажувале и црковните отци: „Заповедите се исти и за мирјаните и за монасите, како што е ист и рајот". Често можеме да забележиме дека постојат мирјани кои живеат многу духовно и кои практикуваат сериозно /и совршено/ духовно дело.
Им благодариме и на оние кои, прифаќајќи да го прочитаат ракописот на овој том, го изнесоа своето мислење за него и помогнаа оваа книга да се појави во целосен облик.
Се молиме да се исполни молитвата на старецот: „Добриот Бог да не просветли и да ни дарува добро покајание за сите да се удостоиме за добриот рај, кој Он, како Отец Кој нежно не љуби, ни го подготви". Амин.


Недела на блудниот син, 11 февруари 2001 година.
Игуменија Филотеја
со своите во Христа сестри

 Извор:

Издавачка установа „Канео“ при Дебарско- кичевска  епархија - Охрид

Главе и одговорен уредник

Митрополит Тимотеј

  Друго:

 старец Пајсиј Светогорец - СИЛАТА НА ДОБРИТЕ ПОМИСЛИ