логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

Кожувчанка


ИДЕОЛОШКИ МАТРИЦИ

Конзервативизмот и сиромаштијата

Дизраели, можеби најголемото име во историјата на британскиот конзервативизам, во четириесеттите години од 19 век зборува за маката на сиромашните која не може да се толерира. Тој пишува за условите во кои работат работниците во фабриките. И се залага за политички права на работничката класа во индустријата како „стратегиски императив“ за да се спроведе социјалната реформа (нас не' учеа дека само Маркс и никој друг бил на страната на работничката класа)


Во еден текст во „Утрински весник“ читам дека „крајната десница“ не се занимавала со сиромаштијата. Се мисли, притоа, на Владата на Никола Груевски, која, ете, спроведувала левичарски политики.Две работи треба да се коригираат. Прво, политиките на Никола Груевски не можат да се оценуваат како „крајна“ или „тврда“ десница. И, второ, ако зборуваме за владејачката партија денес во Македонија, подобро е да зборуваме не за „десна партија“, туку за една конзервативна партија (која, јасно, е десно во спектарот на политичките идеологии, но никако не е на крајот).Прашањето на кое треба да се одговори е: дали конзервативизмот се справува со сиромаштијата? Зашто - така се тврди во текстот - справувањето со сиромаштијата било карактеристично за левицата.

Дека конзервативизмот е за богатите и не се потресува многу со сиромаштијата - тоа е сликата што ја имаат многу луѓе во Македонија. И тоа не е само плод на комунистичката идеологија пропаганда. И во Велика Британија луѓето имаат слични претстави за ториевците. Многумина за сиромаштијата во Британија ги обвинуваат либерализмот од 60-те години или пазарните реформи од времето на Маргарет Тачер.

Меѓутоа, сосема е погрешно да се тврди дека конзервативизмот воопшто не го интересира прашањето на сиромаштијата. Оттаму, погрешно е на Владата на Груевски и нејзините политики да им се припишуваат левичарски или социјалистички придавки, само затоа што сакаат да ја искоренат сиромаштијата. И дека таквите („социјалистички“ или „популистички“) политики се несовесни со конзервативизмот. Историјата на британскиот конзервативизмот познава социјални реформи и борба против сиромаштијата.Од 19 век, со Бенџамин Дизраели, до ден денешен, конзервативците зборуваат за „конзервативизмот на Една нација“, а не на две (едната богата и другата сиромашна). И денес оваа фраза е врежана во главата на секој конзервативен политичар кој го гледа јазот меѓу богатите и сиромасите.Ториевците се тие што ќе станат против принципите на laissez faire капитализмот. За нив е безбожен капитализмот во кој богатите стануваат побогати и сиромашните посиромашни.

Дизраели, можеби најголемото име во историјата на британскиот конзервативизам, во четириесеттите години од 19 век зборува за маката на сиромашните која не може да се толерира. Тој пишува за условите во кои работат работниците во фабриките. И се залага за политички права на работничката класа во индустријата како „стратегиски императив“ за да се спроведе социјалната реформа (нас не учеа дека само Маркс и никој друг бил на страната на работничката класа). Владата на Мекмилан во Британија со „Средниот пат“ (Middle way) го предварува четириесет години „Третиот пат“ на Тони Блер.

Главната идеолошка цел што ги водеше реформските зафати на тачеризмот не беше приватизација заради приватизација. Големите државни фирми, како Бритиш Телеком или Бритиш Петрол, се приватизираа со цел МИЛИОНИ Британци да станат сопственици. Од времето на Тачер до лабуристите Блер и Гордон, секоја влада се фали со бројките на новите сопственици на куќи и станови во Велика Британија.Данкан Смит, во зборникот There Is Such Thing as Society од 2002 година укажува дека постои јасна потреба - и тоа од конзервативна перспектива - ториевците да се зафатат со проблемите на сиромаштијата.

Кирон О’Хара, од универзитетот во Саутхемптон во својата книга за „Конзервативизмот од онаа страна на Тачер“, објавена 2005 година вели дека постои традиција на владите да се справуваат со сиромаштијата и ниеден конзервативец не може да се дозволи да се пренебрегне таа традиција. И дека е „суштествено за конзервативците да го отвораат проблемот на сиромаштијата“.

Погрешно е како што вели Данкан дека конзервативната партија е партија на индивидуализам и материјализам.

Во манифестот на британските конзервативци од 2005 година целта е уште појасно дефинирана: да им се овозможи финансиска независност на семејствата. Тоа значи гарантирани пензии и дека ќе ги зголемат пензиите (ако победат). „Суштествена е борбата против сиромаштијата, особено против детската сиромаштија“, се вели во Манифестот.Дејвид Камерон, сегашниот лидер на британските конзервативци, нагласува дека „елиминирањето на сиромаштијата е централна компонента на мисијата“ на конзервативците.

Истите заложби може да се најдат во американскиот конзервативизам, особено кај неоконзервативците, предводени од Ирвинг Кристол, најзначајниот конзервативен мислител од САД. Неколку пати сум го спомнал списанието Public Interest, кое го уредуваат Кристол и Глејзер и кое големо внимание му посветува на прашањето на сиромаштијата и критиката на „Војната против сиромаштијата“ и други државни програми на САД кои не ги давале саканите резултати.

Ирвинг Кристол, вели дека луѓето од Public Interest ја познаваат сиромаштијата од прва рака - за разлика од авторите на „Војната против сиромаштијата“ кои се од горната средна класа. Ним им се блиски луѓето кои успеале да се извлечат од сиромаштијата, за нив е важен економскиот раст и зголемувањето на економските можности за сите, а не социјални програми кои, на крајот, не ги спасуваат луѓето од сиромаштијата. И доволно е кажано.

Не постои социолошко истражување во Македонија да го потврди, но може да се очекува дека голем дел од приврзаниците на ВМРО се луѓе кои ја виделе сиромаштијата од прва рака и на кои големите програми и реформи на комунистичката партија не им помогнала да се извлечат од сиромаштијата. Знам такви, и бизнисмени и политичари, да не зборуваме за обичните луѓе.

Конзервативизмот во Македонија ја следи традицијата на патерналистичкиот конзервативизам, карактеристичен за германскиот, францускиот и британскиот конзервативизам во 20 век. Државата останува со својата социјална функција. Работата е во тоа таа функција постојано да се преиспитува и надополнува со други форми на помош и поддршка. Економскиот раст е важен и создавањето богатство е важно. Но, и создавањето амбиент и можности секој да стане свој човек.


Бранислав Саркањац (Авторот е универзитетски професор)

 



dobrotoljubie

Поуки од Светите Отци

Видео содржини

dobrotoljubie

Наука и Култура

Септември 25, 2024
Zivko.Grozdanoski3

Интервју со Живко Грозданоски: ДПМ може да дејствува гласно, сложно и независно

Ми се чини дека надворешните предизвици, како на пример отсуството на соработка со некои членови (на Управниот одбор) на ДПМ, некои обиди за саботажа итн. (сè се тоа нешта што веројатно секогаш ќе ги има); па сега слабиот рејтинг на ДПМ меѓу членството и во…
Август 29, 2024
TviTER231

„РАДОСТА НЕ ДОАЃА САМА, ТАА МОЖЕ ДА ЈА ЗАСЕНИ ТАГАТА“ Академик Ќулавкова добитничка на наградата „Браќа Миладиновци“ на СВП

Пред 35 години, август 1989-та, ми беше доделена првата награда за најдобра поетска книга на годината, напишана на македонски јазик, ‘Браќа Миладиновци’. Тоа беше мојата книга ‘Жедби’, со поднаслов ‘Престапни песни’. Во неа, во шест циклуси, опеав неколку…

По премиерата на новиот филм „The Walk“ во Њујорк на двојната кандидатка за Оскар - Тамара Котевска

Ное 14, 2023 Филм, Театар 1891
Tamara.Kotevska
Работејќи од нејзините разговори со Асил и другите деца бегалци, режисерката направи…

„ПОЕЗИЈА ОД МАКЕДОНИЈА“ и „Версвил“

Авг 19, 2023 Литература 2399
TVIT762
Реномираното меѓународно списание за поезија „Версвил“, својот најнов број во целост го…

Беседи

Жарко Ѓорѓиевски: Беседа,13. октомври 2024 година

Жарко Ѓорѓиевски: Беседа,13. октомври 2024 година

Како што постојат места на земјата на кои успева само еден вид растение и нема такви други места на кои истото растение би растело, така и во Црквата Христова постои...

 Aрхим. Георги Капсанис: ВО ЗНАК НА НАШАТА ЉУБОВ

Aрхим. Георги Капсанис: ВО ЗНАК НА НАШАТА ЉУБОВ

Незамисливо е да се биде христијанин без подвиг и крст. Оној што води лесен живот не може да се нарече христијанин. Некои луѓе отсекогаш верувале дека христијанин е оној кој...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Свети Јован Крстител беше испратен од Бог да ги повика луѓето на покајание

Свети Јован Крстител беше испратен од Бог да ги повика луѓето на покајание

Самиот тој, со својот начин на живот, е олицетворение на покајанието. И нормално, не би ни можел да биде повикан од Бог да проповеда покајание ако целата негова сила не...

БОГОРОДИЦА

БОГОРОДИЦА

„Испитувајќи што му е најпотребно на молитвеникот за да беседи со Бог, по кој пат доаѓа молитвата, Богородица го пронаоѓа свештеното тихување..., оддалеченост од светот, заборав на сè земно и...

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

Св. Јован Кронштатски - Слово на денот на Успение на Пресвета Богородица

И колку славно било Нејзиното успение! Со каква светлина сјаело Нејзиното пречисто лице. Колку прекрасно, неописливо, неспоресливо благоухание извирало од нејзиното пречисто, приснодевствено тело, како што пишува св. Дионисиј Ареопагит,...

Свети Лука (Војно - Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно - Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

Архива: Беседа на Преображението на Господ и Бог и Спасителот наш, Исус Христос – Свети Григориј Палама

Архива: Беседа на Преображението на Господ и Бог и Спасителот наш, Исус Христос – Свети Григориј Палама

А и зошто Господ, пред почетокот на Преображението ги избира најглавните од апостолскиот лик и ги возведува со Себе на гората? Секако, за да им покаже нешто големо и таинствено....

« »

Најново од култура

Православен календар

 

15/11/2024 - петок

Светите маченици Акиндин, Пигасиј, Анемподист, Автониј, Елпидифор и другите со нив; Преподобен Маркијан Кирски; Светиот свештеномаченик Викторин, епископ Патавски;

Правила и одредби на Православната Црква за постот
Православен календар за овој месец - МПЦ

Кожувчанка

Молитви кон Пресвета Богородица за секој ден во седмицата

 Радувај се, Ти Која од ангелот ја прими радоста на добрата вест дека Бог Слово ќе прими тело од Тебе! Радувај се оти го носеше Создателот во Твојата утроба! Радувај се Ти Која го роди Бога во тело, Спасителот на светот! Повеќе...

Тропар

Тропар на св.бессребреници  и чудотворци Кузман и Дамјан 1/14 ноември 2024

Тропар на св.бессребреници и чудотворци Кузман и Дамјан 1/14 ноември 2024

Свети бессребреници и  чудотворци, Козмо и Дамјане, посетете ги нашите немоќи,   бесплатно примивте, бесплатно давајте ни.

Тропар на св. Христови апостоли Стахиј, Амплиј, Урван, Наркис, Апелиј, и Аристовул 31 октомври / 13 ноември 2024

Тропар на св. Христови апостоли Стахиј, Амплиј, Урван, Наркис, Апелиј, и Аристовул 31 октомври / 13 ноември 2024

О достославни ученици Христови,вие Бисерот го најдовте,радоста со родот човечки ја споделивте,со неа исполнети маките и прогоните за трици ги...

Тропар на св. Христови апостоли  Клеопа, Терциј, Марко, Јуст и Артем 30 октомври / 12 ноември 2024

Тропар на св. Христови апостоли Клеопа, Терциј, Марко, Јуст и Артем 30 октомври / 12 ноември 2024

Апостоли свети Христови,трагајќи по патот на слободата Христа го пронајдовте,со учењето за бесмртноста темнината на незнаењето ја осветливте,молете се о...

Духовната убавина на Богородица се пројавува и во моментот на Распнувањето на Нејзиниот Син

Тебе, Богородице поборнице – војвотко, ние слугите Твои, откако се избавивме од зло, Ти пееме победни и благодарствени песни. Ти имаш сила непобедна, од секакви опасности ослободи не за да Ти пееме : Радуј се, Невесто Неневесна! Повеќе...

Болестите според светоотечкото учење

Значи, не се надевај на лекарска вештина без благодат и не ја отфрлај своеволно, туку моли Го Бога да ја спознаеш причината за казната, а потоа моли за избавување од немоќта, трпејќи сечење, горење, горчливи лекови и сите лекарски казни Повеќе...

Свети Лука Симтерополски: Архиепископ и хирург

Едноставно е да се претпостави дека професорот – епископ, соединувајќи го во своите раце крстот и скалпелот, ги порази современиците токму со тоа необично соединување на двете разновидни сфери на активност.  Повеќе...

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Живот без стрес

Ако разбереме што се крие зад стресот, ако ја видиме лагата, која што се крие зад него, на крајот ќе увидиме дека не постои причина за да бидеме во стрес.. Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

ГОЛЕМАТА ТАЈНА НА ДИВЕЕВО - Кој ќе доживее, ќе види

Како дополнување на оваа тајна, еве што слушнав од устата на 84-годишната игуманија на манастирот Дивеево, Марија. Бев кај неа во почетокот на 1903 година веднаш по канонизирањето на преподобниот Серафим и заминувањето на царското семејство од Дивеево. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

За Моето име

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Взбранной Воеводе победительная