† СТЕФАН
ПО МИЛОСТА БОЖЈА
АРХИЕПИСКОП ОХРИДСКИ И МАКЕДОНСКИ,
ЗАЕДНО СО СВЕТИОТ АРХИЕРЕЈСКИ СИНОД,
ПО ПОВОД ИЛИНДЕНСКИТЕ ПРАЗНУВАЊА,
ИСПРАЌА МИР И БЛАГОСЛОВ ОД БОГА
ДО СВЕШТЕНОСЛУЖИТЕЛИТЕ, МОНАШТВОТО
И ДО СИТЕ ЧЕДА
НА МАКЕДОНСКАТА ПРАВОСЛАВНА ЦРКВА

„Ако вие останете во Моето слово,
навистина ќе бидете Мои ученици,
и ќе ја запознаете вистината,
и вистината ќе ве ослободи.”

(Јован 8: 31 – 32)

Возљубени чеда во Господа,

Секогаш кога го празнуваме Илинден, ние, Македонците, ја празнуваме – слободата! Покровител на нашата вековна борба за вистинска и праведна слобода е светиот пророк Илија. А, пророците се луѓе кои достигнале висок степен на духовна чистота, па затоа се во состојба на останатите луѓе да им ја откриваат Божјата волја. Личноста на пророкот Илија е од исклучителна важност за народот Божји, не само во старозаветниот период, туку и во текот на целото историско постоење на човештвото. Како предвесник на Христовото доаѓање, тој бил голем ревнител за правда и зачувување на чистата вера во Едниот вистински Бог. Гревот е тој што го поробува човекот. Затоа светиот пророк Илија бескомпромисно се борел за ослободување од ропството на гревот. Неговата пророчка улога не завршува со Христовото доаѓање, затоа што тој ќе биде предвесник и на Второто Христово доаѓање. Сето тоа укажува на големината на громогласниот Божји угодник Илија. И воопшто не е случајно тоа што нашиот народ го одбрал токму тој старозаветен праведник за свој закрилник во борбата за слобода.

Востанието, кренато на Илинден, е бунт за стекнување на полна слобода. Оној кој се отуѓил од вистинскиот Бог, станува роб на гревот и поробувач. Секој кој помислува и се обидува да поробува друг народ, најпрво самиот тој е роб и слуга на гревот. Затоа поробувачот не може да му мисли добро на поробениот, ниту, пак, да му овозможува услови за духовна слобода.

Слободата е дар Божји, но за да се прими дарот, човекот треба да е подготвен. Македонскиот народ со години, со децении и векови повеќепати се подготвувал и, конечно, на Илинден 1903 го изразил својот копнеж за слобода. Во тие летни денови од почетокот на минатиот век, во Крушево е поставен темелот на современата македонска држава. Продолжетокот на нејзината изградба се случи повторно на Илинден 1944 година, на заседанието на АСНОМ во манастирот „Свети Прохор Пчињски”. Врз тие темели ние денес го надградуваме нашето слободно самостојно живеење, потврдено со независноста и сувереноста на Република Македонија од 1991 година.

Возљубени празникољупци,

Националната и духовната слобода се меѓусебно поврзани. „Секој што прави грев, роб му е на гревот” (Јован 8, 34). Ослободувањето од гревот е возможно само преку животот во Црквата. Поради тоа поробувањето на нашиот народ секогаш се одвивало и преку наметнувањето на туѓинска црковна власт, особено по укинувањето на Охридската Архиепископија, со што македонскиот народ требало да биде духовно и национално обезличен. Но додека трпеливо го чекал исполнувањето на времето за национална слобода, Македонецот се трудел да ја зачува слободата од гревот. Показател за тоа е големиот број знајни и незнајни богоугодници по македонската земја. Светоста е цел за постоењето на Црквата. Присуството на светители е единствениот непобитен факт за духовната зрелост на еден народ. Тоа е доказ за постоење на здраво православно предание. Дури и во периодите кога македонскиот народ немал административна црковна самостојност, сепак, никој не можел да му го пресече крвотокот на живото православно предание. Втемелен врз даровите на Светиот Дух, во сите векови од своето постоење нашиот род имал и има богоугодници и светители. Обожените свети луѓе се нашиот мост кон Бога. Тие се нашите посредници, застапници и раководители. Нема поголем благослов за еден народ од имањето на светители. Затоа на овогодишниот Илинден радоста ни е уште поголема поради канонизацијата и вбројувањето во диптихот на светите на тројцата преподобни маченици монаси од манастирот „Света Богородица – Пречиста”, Кичевска, коишто, бранејќи ја Христовата вистина пред мечот на друговерните поробители, пострадале во 1558 година. Тие својот живот Му го посветиле на Бога и на својот напатен народ. Бога Го љубеле со својот подвиг и молитва, а народот преку грижата правилно да го воспитаат во верата и да му помогнат во искушенијата.

Возљубени - чеда на Мајката Македонска православна црква и земја,

Благодарение на Бога и на вистинољубивата и правдољубива борба на нашите предци низ вековите, ние денес живееме во слободна и самостојна македонска држава, иако само на мал дел од македонската земја. Но слободата не би била потполна кога не би имале и своја автокефална Македонска православна црква. Оваа година чествуваме 45 години од обновувањето на автокефалноста на славната Охридска Архиепископија. Да си спомнеме за нашите претходници кои се изборија за вековното и од Бога дадено право на македонскиот народ да има своја помесна автокефална Црква и самостојна и суверена држава. Слободата е дар, но дарот треба и да се чува, негува и развива. За жал, желбите за поробување на македонскиот народ сè уште не се престанати. Ние и денес сме исправени пред предизвикот да ја браниме слободата со која Бог нè дарувал. Затоа нашата будност треба да биде постојана, за да можеме да им одолееме на оние кои сè уште лажно се надеваат дека можат да го покорат македонскиот народ и да го игнорираат постоењето на живата Црква во Македонија. Нема поголем доказ за побивање на нивните негаторски намери од имањето на богоугодници и светители. Тие непрестано, низ сите векови, сведочат за постоењето на вистинскиот православен црковен живот кај македонскиот народ и како наши застапници пред Бога нема никогаш да дозволат да победат неправдата и желбата за поробување. Но не е доволно само да си спомнуваме за светителите. Нашата вистинска почит кон нив ја покажуваме само доколку го следиме нивниот пример. Со нашиот живот треба да му ја сведочиме на светот Божјата светлина, според Христовите зборови: „Така треба да свети пред луѓето и вашата светлина, за да ги видат вашите добри дела и да Го прослават вашиот Отец, Кој е на небесата” (Мат. 5, 16).

Одбележувањето на годишнината од возобновувањето на автокефалноста на нашата Света Црква, по молитвите на нашите рамноапостолни просветители и патрони, светите Климент и Наум Охридски, ќе го збогатиме и со хиротонија на новоизбраните викарни епископи за Скопската и за Полошко-кумановската епархија.

Духовната зрелост и растот на Црквата се гледа и во кадровската подготвеност да се продолжи патот на доблесните претходници кои, со Божја помош, успеаја да и' ја вратат славата и достоинството на древната Охридска Архиепископија, како и на оние кои со животите ја бранеа вистината на прадедовската вера.

Постојано да им благодариме на Бога и на нашите молитвеници пред Него, на преподобните отци и светите маченици изнедрени од македонскиот народ, меѓу кои се и преподобните новомаченици Евнувиј, Пајсиј и Аверкиј, кои денес ги вбројуваме во календарот на светите. Да им благодариме и да им се молиме да нè поткрепуваат и заштитуваат преку своето молитвено застапништво пред престолот на Севишниот Бог.

Возљубени чеда - потомци на славните илинденци,

Честитајќи ви го големиот празник Илинден, ви го упатуваме нашиот архипастирски благослов, порачувајќи ви – чувајте ги мирот и слободата, верата во Бога и љубовта кон сè што е македонско, но и кон сите луѓе; чувајте го заедништвото и меѓусебната почит, надминувајќи ги личните интереси и суетата; надградувајте го нашето црковно-национално дело за доброто на сите, пазејќи го сплотено она што е суштинско и наше; постојано имајте го пред себе примерот на слободољубецот – пророкот Илија, на светите рамноапостолни Климент и Наум, на светите новомаченици од Пречиста Кичевска и на сите богољубиви родољупци, борци, бранители и жртви за верата и татковината. Амин!

АРХИЕПИСКОП
ОХРИДСКИ И МАКЕДОНСКИ
† СТЕФАН

со членовите на Светиот архиерејски синод
на Македонската православна црква

† КИРИЛ, Митрополит Полошко – кумановски;
† ПЕТАР, Митрополит Преспанско - пелагониски и администратор Австралиско – новозеландски;
† ТИМОТЕЈ, Митрополит Дебарско - кичевски;
† НАУМ, Митрополит Струмички;
† АГАТАНГЕЛ, Митрополит Повардарски;
† МЕТОДИЈ, Митрополит Американско – канадски;
† ПИМЕН, Митрополит Европски;
† ИЛАРИОН, Митрополит Брегалнички;
† ГОРАЗД, поранешен Митрополит Европски;
† КЛИМЕНТ, Епископ Хераклејски.

Илинден, 2012 лето Господово